Coronavirus: «Conflict» after the decision of the Sacred Congregation for the priests to offer Sacrament in the normal manner

Click here.

«Ο ιός μεταδίδεται και με το σάλιο και μεταδίδεται και με το κουταλάκι» απάντησαν τα μέλη της Εθνικής Επιτροπής Δημόσιας Υγείας – Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής απαγορεύει τον ασπασμό του Σταυρού και των εικόνων

Συνεχίζεται η αντιπαράθεση για την ασφάλεια των πιστών και την μετάδοση του κορωνοϊού μέσω της Θείας Κοινωνίας

«Ο ιός μεταδίδεται και με το σάλιο και μεταδίδεται και με το κουταλάκι» είπαν οι ειδικοί της Εθνικής Επιτροπής Δημόσιας Υγείας, τονίζοντας πως έχουν ζητήσει από τον κόσμο να αποφεύγει τις δημόσιες συναθροίσεις -κάτι που περιλαμβάνει και τις εκκλησίες – αναφορικά με το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας και την τοποθέτηση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου ότι η μετάληψη δεν δεν μπορεί να γίνει αιτία μετάδοσης ασθενειών. 

Συγκεκριμένα μετά την ενημέρωση που έκαναν χθες ο υπουργός Υγείας Βασίλης Κικίλιας και ο εκπρόσωπος του υπουργείου λοιμωξιολόγος Σωτήρης Τσιόδρας, οι επιστήμονες τοποθετήθηκαν σχετικά με την ανακοίνωση της ΔΙΣ, η οποία έχει προκαλέσει αναστάτωση στην κοινή γνώμη. Ωστόσο, οι ίδιοι λένε ότι δεν μπορούν να παρέμβουν σε όσα λέει η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, διότι το θέμα της Θείας Κοινωνίας άπτεται ζητημάτων θρησκευτικής ελευθερίας και πίστης. 

Νωρίτερα, η Διαρκής Ιερά Σύνοδος είχε τονίσει πως, όσοι προσέρχονται «μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης» και απολύτως ελεύθερα χωρίς κανένα δυναστικό καταναγκασμό, κοινωνούν το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, που γίνεται «φάρμακο αθανασίας», «εις άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν αιώνιον». Σε ό,τι αφορά στην προσέλευση στους ναούς, η ΔΙΣ ζήτησε από τους πιστούς και τους ιερείς να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα, κατά τις συστάσεις των αρμοδίων κρατικών αρχών, προς τον σκοπό της διασποράς του ιού.

«Για τα μέλη της Εκκλησίας, η προσέλευση στην Θεία Ευχαριστία και η κοινωνία από το Κοινό Ποτήριο της Ζωής, ασφαλώς και δεν μπορεί να γίνει αιτία μετάδοσης ασθενειών, γιατί οι πιστοί όλων των εποχών, γνωρίζουν ότι η προσέλευση στη Θεία Κοινωνία, ακόμη και εν μέσω πανδημίας, συνιστά αφ᾿ ενός μια έμπρακτη κατάφαση αυτοπαράδοσης στον Ζώντα Θεό, και αφ᾿ ετέρου τρανή φανέρωση αγάπης, η οποία κατανικά κάθε ανθρώπινο και ίσως δικαιολογημένο φόβο» τονίζεται.

Η Ιερά Σύνοδος κατά την χθεσινή συνεδρίαση της επισημάνει τα εξής:

1) Να εντείνουμε όλοι τις προσευχές μας προς τον Νικητή της φθοράς και του θανάτου Κύριο Ιησού Χριστό, ώστε να διαφυλάξει υγιή και ακέραιο τον Λαό Του. Προς τον σκοπό αυτό παρακαλεί τους Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτες να συστήσουν στους Εφημερίους, ώστε πριν την Απόλυση της Θείας Λειτουργίας της ερχομένης Β΄ Κυριακής των Νηστειών (15-3-2020), να τελεσθεί Δέηση σε όλους τους Ιερούς Ναούς της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπέρ της αποτροπής εξαπλώσεως της νόσου.

2) Να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα, κατά τις συστάσεις των αρμοδίων κρατικών Αρχών, προς τον σκοπό της διασποράς του ιού: α) Τακτικό και καλό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι. β) Χρησιμοποίηση αντισηπτικών με οινόπνευμα. γ) Τήρηση αποστάσεων από όποιον παρουσιάζει συμπτώματα. δ) Να γίνεται επιμελής καθαριότητα των επιφανειών και σωστός αερισμός των Ιερών Ναών και των λοιπών εκκλησιαστικών χώρων. ε) Προτρέπονται όσοι παρουσιάζουν συμπτώματα ασθενείας, αλλά και όσοι ανήκουν στις υγειονομικώς ευπαθείς ομάδες, πάσχοντες από αναπνευστικά προβλήματα ή σακχαρώδη διαβήτη ή καρδιαγγειακά νοσήματα, ως και οι ανοσοκατεσταλμένοι, να αποφύγουν προσωρινώς την έξοδο από την οικία τους, εάν δεν είναι απολύτως απαραίτητο, να είναι ακόμη πιο προσεκτικοί στην σχολαστική υγιεινή και καθαριότητα, να αποφύγουν τους χώρους μαζικής συναθροίσεως καθώς και τους ασπασμούς και εναγκαλισμούς, χάριν της προστασίας της υγείας των ιδίων αλλά και των αδελφών τους. στ) Όποιος παρουσιάζει συμπτώματα να επικοινωνεί με την τηλεφωνική γραμμή 1135, η οποία επί 24ώρου βάσεως θα παρέχει πληροφορίες σχετικά με τον νέο κορωνοϊό.

Προς τον σκοπό της ενημέρωσης του πιστού λαού, η Ιερά Σύνοδος απεφάσισε την εκτύπωση ειδικού ενημερωτικού φυλλαδίου με τις παραπάνω οδηγίες και την διανομή του στους Ιερούς Ναούς.

3) Για τα μέλη της Εκκλησίας, η προσέλευση στην Θεία Ευχαριστία και η κοινωνία από το Κοινό Ποτήριο της Ζωής, ασφαλώς και δεν μπορεί να γίνει αιτία μετάδοσης ασθενειών, γιατί οι πιστοί όλων των εποχών, γνωρίζουν ότι η προσέλευση στη Θεία Κοινωνία, ακόμη και εν μέσω πανδημίας, συνιστά αφ᾿ ενός μια έμπρακτη κατάφαση αυτοπαράδοσης στον Ζώντα Θεό, και αφ᾿ ετέρου τρανή φανέρωση αγάπης, η οποία κατανικά κάθε ανθρώπινο και ίσως δικαιολογημένο φόβο: «φόβος δεν υπάρχει στην αγάπη, αλλά η τέλεια αγάπη διώχνει τον φόβο» (Α΄ Ἰωάν. 4, 18). Τα μέλη της Εκκλησίας γνωρίζουν ότι η κοινωνία, δηλαδή η σχέση, είναι καρπός αγάπης και άθλημα ελευθερίας, ακριβώς γιατί αγνοεί την καχυποψία, τις επιφυλάξεις, τους φόβους.

Οι συζητήσεις και οι απόψεις που ακούγονται τις τελευταίες ημέρες για το όλο ζήτημα, ακόμη και για ενδεχόμενη απαγόρευση της Θείας Ευχαριστίας, ξεκινούν από διαφορετική αφετηρία και έχουν διαφορετική προσέγγιση. Όσοι προσέρχονται «μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης» και απολύτως ελεύθερα χωρίς κανένα δυναστικό καταναγκασμό, κοινωνούν το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, που γίνεται «φάρμακο αθανασίας», «εις άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν αιώνιον».

Όλοι αυτοί οι πιστοί, ο ευσεβής και γεμάτος αγάπη ορθόδοξος Λαός, και ο ευαγής Ιερός Κλήρος που μέσα από την θεία Κοινωνία εκφράζουν την αγάπη τους και την δίψα τους για ζωή και σχέση, το ελάχιστο που δικαιούνται από τους συμμετέχοντες στον δημόσιο διάλογο είναι ο σεβασμός προς την πίστη τους και την επιλογή τους αυτή, να αγαπούν χωρίς φόβο και ανασφάλεια. Χωρίς να καταδικάζουμε κανέναν για τον φόβο και την ανησυχία του, ομολογούμε ότι όλοι οι πιστοί, επιτελώντας το χρέος της εν ελευθερία αγάπης μας, θα εξακολουθήσουμε στις Ορθόδοξες Εκκλησίες μας να λειτουργούμε και να κοινωνούμε, έχοντας την βεβαιότητα ότι κοινωνούμε στη Ζωή και στην αθανασία.

Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος: Οι κληρικοί δεν θα προσφέρουν τα χέρια τους για ασπασμό

Οδηγίες εξέδωσε ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής, Ελπιδοφόρος, προς τον κλήρο και τους πιστούς σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η εξάπλωση του κορωνοϊού στις Εκκλησίες. 

Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ότι «σε μια τέτοια κρίση, πρέπει να επαγρυπνούμε ως κοινότητα, μήπως οι εκκλησίες μας γίνουν σημεία μετάδοσης της νόσου» και παράλληλα ζητείται από όσους ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες να προστατεύονται και να αποφεύγουν να παρακολουθούν τις λειτουργίες. Αυτά τα μέτρα δεν αλλάζουν τις παραδόσεις της Εκκλησίας, αλλά είναι μάλλον προσωρινές προφυλάξεις κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου κρίσης».

Μεταξύ των μέτρων που λαμβάνονται είναι ότι οι πιστοί δεν θα φιλούν πλέον το χέρι του ιερέα ούτε θα λαμβάνουν το αντίδωρο από τον ίδιο αλλά από το καλάθι.Αναλυτικά οι οδηγίες προς τους κληρικούς:

1) Όλες οι ενορίες θα παρέχουν σταθμούς στον νάρθηκα και / ή στον κυρίως ναό για τους πιστούς ώστε να απολυμαίνουν τα χέρια τους καθώς εισέρχονται στην Εκκλησία.
2) Ανακοινώσεις θα αναρτηθούν στην είσοδο, οι οποίες θα συνιστούν σε άρρωστα άτομα να μην παρευρίσκονται στις λειτουργίες, αλλά συμμετέχουν μέσω τηλεόρασης ή Διαδικτύου (η διεύθυνση URL πρέπει επίσης να αναρτηθεί).
3) Οι κληρικοί δεν θα προσφέρουν τα χέρια τους για ασπασμό και θα αποφεύγουν να αγγίζουν τους πιστούς είτε με χειραψία είτε με εναγκαλισμό.
4) Ανακοινώσεις θα αναρτηθούν συνιστώντας ο σεβασμός στις εικόνες και στον σταυρό να αποδίδεται μόνο με κλίση.
5) Κανένα βιβλίο – Λειτουργική ή Γραφή δεν θα φυλάσσεται στις θήκες. Οι ενορίτες θα λάβουν οδηγίες να φέρουν τα δικά τους βιβλία από το σπίτι τους.
6) Οι πιστοί δεν θα λάβουν το Αντίδωρον από τους Κληρικούς, αλλά από μόνοι τους όταν φεύγουν από την εκκλησία. Την Τετάρτη (Άγιο Ευχέλαιο), κάθε ιερέας θα χρίσει τον κάθε πιστό χρησιμοποιώντας ξεχωριστά βαμβακάκια.
8) Η Ευχαριστία θα διανεμηθεί όπως συνήθως.
9) Στις τελετές, ο «ασπασμός ειρήνης των κληρικών (“Kiss of Peace”) θα εγίνεται μέσω υπόκλισης τους ενός στον άλλο. Στις ενορίες όπου ο λαός ανταλλάσσει το Kiss of Peace, θα αποφύγουν την επαφή με το να υποκλίνονται ο ένας στον άλλο.
10) Μετά από κάθε λειτουργία όλα τα λειτουργικά αντικείμενα και επιφάνειες να καθαρίζονται προσεκτικά.

Κατόπιν αποφάσεως του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερώνυμου Προέδρου του Δ.Σ. του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών 2020 το Πολιτιστικό Κέντρο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών (επί της οδού Μεγάλου Βασιλείου 15 στον Κεραμεικό) για λόγους πρόληψης από τον κοροναϊό (COV – 19) αναστέλλει τη λειτουργία του και όλες τις προγραμματισμένες δραστηριότητές του μέχρι το Πάσχα.

Το ΚΚΕ για την Εκκλησία

Η προστασία της δημόσιας υγείας είναι πολύ σοβαρό ζήτημα για να εναπόκειται σε θρησκευτικές ή μεταφυσικές ιδεοληψίες. Γι’ αυτό το λόγο η κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο πρέπει να πάρουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την υγεία του λαού, από τα οποία δεν μπορούν να εξαιρούνται οι -κατά τα άλλα σεβαστές- εκκλησιαστικές λειτουργίες

Διαβάστε επίσης:

Κορωνοϊός: Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος απαγορεύει τον ασπασμό του Σταυρού και των εικόνων

Κορωνοϊός – Εθνική Επιτροπή Δημόσιας Υγείας: Ο ιός μεταδίδεται και με το σάλιο και με το κουταλάκι

Ιερά Σύνοδος για κορωνοϊό: Κοινωνούμε κανονικά – Οι ευπαθείς ομάδες να μείνουν σπίτι τους

Sacred Congregation for coronavirus: We offer Sacrament in the normal manner – the vulnerable groups should stay home

Click here

Αναφέρεται ότι η Θεία Κοινωνία δεν μπορεί να γίνει αιτία μετάδοσης ασθενειών – Θα γίνουν δεήσεις στις εκκλησίες υπέρ της αποτροπής εξαπλώσεως της νόσου

Το θέμα του κορωνοϊού σε σχέση με την Εκκλησία συζήτησε σήμερα η Διαρκής Ιερά Σύνοδος. Όσοι προσέρχονται «μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης» και απολύτως ελεύθερα χωρίς κανένα δυναστικό καταναγκασμό, κοινωνούν το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, που γίνεται «φάρμακο αθανασίας», «εις άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν αιώνιον» αναφέρθηκε για τη Θεία κοινωνία ενώ σε ό,τι αφορά στην προσέλευση στους ναούς η ΔΙΣ ζητεί από τους πιστούς και τους ιερείς να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα, κατά τις συστάσεις των αρμοδίων κρατικών Αρχών, προς τον σκοπό της διασποράς του ιού.

«Για τα μέλη της Εκκλησίας, η προσέλευση στην Θεία Ευχαριστία και η κοινωνία από το Κοινό Ποτήριο της Ζωής, ασφαλώς και δεν μπορεί να γίνει αιτία μετάδοσης ασθενειών, γιατί οι πιστοί όλων των εποχών, γνωρίζουν ότι η προσέλευση στη Θεία Κοινωνία, ακόμη και εν μέσω πανδημίας, συνιστά αφ᾿ ενός μια έμπρακτη κατάφαση αυτοπαράδοσης στον Ζώντα Θεό, και αφ᾿ ετέρου τρανή φανέρωση αγάπης, η οποία κατανικά κάθε ανθρώπινο και ίσως δικαιολογημένο φόβο» τονίζεται.

Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, με αίσθημα ευθύνης έναντι του Θεού, της εκκλησιαστικής κοινότητος, αλλά και όσων στέκονται με διάθεση κριτικής ή και αντίθεσης έναντι Αυτής, κατά την σημερινή συνεδρίαση Αυτής συζήτησε, μεταξύ άλλων, και το ζήτημα του νέου κορωνοϊού (Covid-19), για το οποίο έγκαιρα απεστάλη ήδη Εγκύκλιο Σημείωμα προς τις Ιερές Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος, σε συνεργασία με τις αρμόδιες Κρατικές Αρχές, με σκοπό τη συμβολή της Εκκλησίας στην προσπάθεια για την πρόληψη διασποράς της νόσου, την οποία προκαλεί ο νέος αυτός ιός.

Η Ιερά Σύνοδος κατά την σημερινή συνεδρίαση Αυτής απεφάσισε και πάλι να απευθυνθεί προς τον Ιερό Κλήρο και τον ευσεβή Ορθόδοξο Λαό καί πατρικά να προτρέψει και να επισημάνει τα εξής:

1) Να εντείνουμε όλοι τις προσευχές μας προς τον Νικητή της φθοράς και του θανάτου Κύριο Ιησού Χριστό, ώστε να διαφυλάξει υγιή και ακέραιο τον Λαό Του. Προς τον σκοπό αυτό παρακαλεί τους Σεβασμιωτάτους Μητροπολίτες να συστήσουν στους Εφημερίους, ώστε πριν την Απόλυση της Θείας Λειτουργίας της ερχομένης Β΄ Κυριακής των Νηστειών (15-3-2020), να τελεσθεί Δέηση σε όλους τους Ιερούς Ναούς της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπέρ της αποτροπής εξαπλώσεως της νόσου.

2) Να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα, κατά τις συστάσεις των αρμοδίων κρατικών Αρχών, προς τον σκοπό της διασποράς του ιού: α) Τακτικό και καλό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι. β) Χρησιμοποίηση αντισηπτικών με οινόπνευμα. γ) Τήρηση αποστάσεων από όποιον παρουσιάζει συμπτώματα. δ) Να γίνεται επιμελής καθαριότητα των επιφανειών και σωστός αερισμός των Ιερών Ναών και των λοιπών εκκλησιαστικών χώρων. ε) Προτρέπονται όσοι παρουσιάζουν συμπτώματα ασθενείας, αλλά και όσοι ανήκουν στις υγειονομικώς ευπαθείς ομάδες, πάσχοντες από αναπνευστικά προβλήματα ή σακχαρώδη διαβήτη ή καρδιαγγειακά νοσήματα, ως και οι ανοσοκατεσταλμένοι, να αποφύγουν προσωρινώς την έξοδο από την οικία τους, εάν δεν είναι απολύτως απαραίτητο, να είναι ακόμη πιο προσεκτικοί στην σχολαστική υγιεινή και καθαριότητα, να αποφύγουν τους χώρους μαζικής συναθροίσεως καθώς και τους ασπασμούς και εναγκαλισμούς, χάριν της προστασίας της υγείας των ιδίων αλλά και των αδελφών τους. στ) Όποιος παρουσιάζει συμπτώματα να επικοινωνεί με την τηλεφωνική γραμμή 1135, η οποία επί 24ώρου βάσεως θα παρέχει πληροφορίες σχετικά με τον νέο κορωνοϊό.

Προς τον σκοπό της ενημέρωσης του πιστού λαού, η Ιερά Σύνοδος απεφάσισε την εκτύπωση ειδικού ενημερωτικού φυλλαδίου με τις παραπάνω οδηγίες και την διανομή του στους Ιερούς Ναούς.

3) Για τα μέλη της Εκκλησίας, η προσέλευση στην Θεία Ευχαριστία και η κοινωνία από το Κοινό Ποτήριο της Ζωής, ασφαλώς και δεν μπορεί να γίνει αιτία μετάδοσης ασθενειών, γιατί οι πιστοί όλων των εποχών, γνωρίζουν ότι η προσέλευση στη Θεία Κοινωνία, ακόμη και εν μέσω πανδημίας, συνιστά αφ᾿ ενός μια έμπρακτη κατάφαση αυτοπαράδοσης στον Ζώντα Θεό, και αφ᾿ ετέρου τρανή φανέρωση αγάπης, η οποία κατανικά κάθε ανθρώπινο και ίσως δικαιολογημένο φόβο: «φόβος δεν υπάρχει στην αγάπη, αλλά η τέλεια αγάπη διώχνει τον φόβο» (Α΄ Ἰωάν. 4, 18). Τα μέλη της Εκκλησίας γνωρίζουν ότι η κοινωνία, δηλαδή η σχέση, είναι καρπός αγάπης και άθλημα ελευθερίας, ακριβώς γιατί αγνοεί την καχυποψία, τις επιφυλάξεις, τους φόβους.
Οι συζητήσεις και οι απόψεις που ακούγονται τις τελευταίες ημέρες για το όλο ζήτημα, ακόμη και για ενδεχόμενη απαγόρευση της Θείας Ευχαριστίας, ξεκινούν από διαφορετική αφετηρία και έχουν διαφορετική προσέγγιση. Όσοι προσέρχονται «μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης» και απολύτως ελεύθερα χωρίς κανένα δυναστικό καταναγκασμό, κοινωνούν το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, που γίνεται «φάρμακο αθανασίας», «εις άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν αιώνιον».

Όλοι αυτοί οι πιστοί, ο ευσεβής και γεμάτος αγάπη ορθόδοξος Λαός, και ο ευαγής Ιερός Κλήρος που μέσα από τη Θεία Κοινωνία εκφράζουν την αγάπη τους και την δίψα τους για ζωή και σχέση, το ελάχιστο που δικαιούνται από τους συμμετέχοντες στον δημόσιο διάλογο είναι ο σεβασμός προς την πίστη τους και την επιλογή τους αυτή, να αγαπούν χωρίς φόβο και ανασφάλεια. Χωρίς να καταδικάζουμε κανέναν για τον φόβο και την ανησυχία του, ομολογούμε ότι όλοι οι πιστοί, επιτελώντας το χρέος της εν ελευθερία αγάπης μας, θα εξακολουθήσουμε στις Ορθόδοξες Εκκλησίες μας να λειτουργούμε και να κοινωνούμε, έχοντας την βεβαιότητα ότι κοινωνούμε στη Ζωή και στην αθανασία.

The Greek Orthodox Church at the time of the SARS-CoV-2 epidemic

Last week the Greek government informed the population of the urgent need to adopt prevention and containment measures against the spread of the CoViD-19 virus, indicated by the WHO, which also prohibited gatherings of people, even in open spaces, and the closure of schools, universities and public establishments.

In respect of these measures the hierarchy of the Orthodox Church, which in Greece enjoys a State prerogative, demonstrated its wish not to come to terms with the virus, unconditionally trusting in the salvific work of Christ the Saviour.

Therefore, churches remained open for worship with the icons displayed without prohibiting the devotional kiss[1]and the services celebrated as usual with the participation of the public, called upon to pray[2] and to respect the rules of Lent, including that of fasting.

This ecclesiastical decision led to a critical reaction, but it was also supported by worshippers, who entrust their salvation – on the earth and in heaven – to Christ and his Church.

A particularly controversial point was that related to the maintenance of the traditional form of distribution of the Eucharist, in its dual form comprising bread and wine, with the same teaspoon for all the worshippers. In response to the medical/scientific evidence that has unquestionably proven that contagion takes place particularly through saliva, the ecclesiastical authorities stated that: “For members of the Church, the approach to the Eucharist and the Communion of the Holy Cup of Wine, certainly cannot be a cause for the transmission of diseases as worshippers of all eras know that the approach to the Eucharist, also during times of pandemic, constitutes on one hand a real statement of remission to the living God and on the other hand an immense display of love that overcomes all human fear, even justifiable”[3].

The Autocephalous Church of Greece Permanent Holy Synod met on 9 March to underline the appropriateness of the choice, distinguishing between the unquestionable nature of the scientific evidence, and the just as valid certainty that faith in μυστήριον, i.e. in the sacrament, is a gift (θαῦμα) of the incarnate Word; therefore “those who approach God with awe, faith and love and with complete freedom, without any constrictions, receive the body and blood of Christ which becomes a “medicine of immortality”, for the forgiveness of sins and eternal life”. Thus any contrary opinions were declared to be completely unfounded, as “they are based on other, different assumptions and on a different approach” (which is not the fideistic one Ed.). The ecclesiastical authority stated that “members of the Church know that Communion, i.e. the relationship, is the fruit of love and expression of freedom, precisely because it knows no suspicions, prejudices and fears [and that] there is no fear in love. But perfect love drives out fear” (1 John 4,18)”.

However, it would be difficult for such declarations, which are certainly inadequate for the current emergency situation and actually dangerous to public health, to have a different content, given that they represent the traditional theological interpretation of the sacrament of the Eucharist. 

Also the use of the same teaspoon for all the worshippers is a symbol of the full communion of the people of God, a mysterious icon of the communion of Christ with the Apostles who, at the last supper, ate the same bread and drank the same wine from the same cup. Therefore the Synod “without condemning anyone for their fear and worry” specifies that “all worshippers shall continue to come to our Orthodox Churches and receive Communion, in the certainty that they receive it in life and in immortality”[4].

In Greece the orthodox church plays a central role, given that religious sentiment, along with the need for identity belonging, is strongly perceived, therefore the declarations of the ecclesiastical authority placed many citizens/worshippers in the face of a dual dilemma of consciousness. On one hand, awareness of the methods of transmission of the virus placed the worshippers in the position of avoiding participation in the liturgy of the Eucharist, but finding themselves in the condition of being stigmatised as Christians with lukewarm faith. On the other hand, they found themselves in a conflict of loyalty between obedience to the government’s instructions, which included staying away from crowded churches and therefore taking part in religious celebrations[5], and the invitation of the Church to approach the Eucharist as the “medicine of immortality for the forgiveness of sins and eternal life”.

In the face of these dilemmas, the government has taken cautious steps to prevent initiating a conflict with the Orthodox Church. It has encouraged the ecclesiastical authority to adopt the envisaged measures, but has stopped at the threshold to churches. Despite the increase in contagion, the Ministry of Health, on 13 March, recognised the incompetence of the executive power in contesting the ecclesiastical statements, as they are covered by the guarantee of respect for freedom of worship[6]. The Holy and Sacred Synod of the Ecumenical Patriarch also took part in the debate, which met on 11 March presided by Saint Bartholomew, issuing a statement in which it invited worshippers to comply with the health indications of the WHO, following the legislative provisions issued by the States. However, on the punctum dolens of the Eucharistic communion, the position of the Holy Synod of Constantinople does not differ from that of the Holy Synod of Greece, in fact it supports and reinforces it, proclaiming that “the Great Church of Christ knows from two thousand years’ experience that the Eucharist is the “medicine of immortality” and remains in the current Orthodox doctrine of the Holy Eucharist”[7].

On 12 March, the Clergy Association of the Church of Greece denounced the intensification of persecutory attitudes towards the Church “by the usual environments, but also by isolated individuals who, with hatred, most of the time, and with strong doses of irony, spread their poison”[8].

A step in the direction of mutual understanding was taken on the evening of 12 March by the Head of Government who, in a statement to the Greek people broadcast by the media, urged all citizens to take personal responsibility for safeguarding public health and called directly upon the Archbishop Ieronymos to ask for his cooperation in the battle against the virus.  Under these circumstances “Our faith is not tested, but our attitudes show our love for others” – the Prime Minister said – “Therefore religious duties must also adapt to reality. And they must be performed at home, as far as possible, in order to limit large gatherings of people. I am counting on the support of the heads of the Church. But my institutional role obliges me to clarify the issue. I know that faith often begins where science ends. But the faith that we need now is that which enables us to overcome the crisis. Everyone just needs to slavishly follow the indications of the doctors and specialists”[9].

The appeal of the Head of Government led to an extraordinary convocation of the Holy Synod which on 16 March resolved to adopt measures of doubtful utility and poor effectiveness for the current level of spread of the epidemic. In particular, churches remain open and worshippers can choose whether or not to take part in the liturgies which “with a sense of pastoral responsibility” will be celebrated “soberly in the morning time”.  Nothing is stated regarding the Eucharistic Communion[10].

Therefore, the Church did not go back on its decision. At 9.43 pm on 17 March, the Prime Minister tweeted “All services in all places of worship, regardless of religion or dogma, are suspended. Churches will remain open for individual prayer only. Protecting public health requires clear decisions”[11].

At this point it is legitimate to ask whether the Government should have waited for ecclesiastical consent before adopting the necessary measures for safeguarding public health, which is certainly a responsibility of the State. But on the other hand, the Greek church could not be expected to renounce its declaration of millennial truths of faith.

Therefore, the conflict remains open and only time will tell.

    Post scriptum

On 18 March the decision taken by the Ecumenical Patriarch of Constantinople to limit the spread of contagion from CoViD-19 was published.

The Patriarch Bartholomew announced the suspension, until 31 March, of religious services and celebrations in all regions of the world that depend on the authority of the Ecumenical Patriarch (including some regions of Greece, such as Macedonia, Thrace, Crete, Patmos and many of the islands of the Dodecanese group).  In relation to the Orthodox Church in the USA, the decision, taken in accordance with the Archbishop Elpidophoros, is that of holding services in churches with closed doors, without the presence of worshippers. 

The Patriarch Bartholomew calls upon all worshippers to do their duty by staying at home, praying alone and scrupulously following the instructions of their governments.The statement of the Patriarch can be read (and heard) at this link


* Associate Professor of Law and Religion at the University of Ferrara. 

[1]Even if this is a practice that is not currently recommended, despite the sanitisation of the icons.

[2]The ecclesiastic authority “paternally admonished” the sacred clergy and the Orthodox population to “direct all our prayers to the Winner of corruptibility and death, our Lord Jesus Christ, to keep his People healthy and unharmed. For that purpose, it begs the Eminent Metropolitans to advise priests, so that before the end of the Mass next Sunday, the second Sunday of Lent (15.03.2020), they pray in all the churches in Greece for the containment of this disease”. Resolution of the Permanent Holy Synod of 9 March, which can be consulted online at this link.

[3] Compare also the documents on the website: https://www.ekklisiaonline.gr/category/ekklisisiaellados/.

[4]Resolution of the Permanent Holy Synod, 9 March, cit.

[5] “The representative of the Ministry of Health and professor of infectious diseases Sotiris Tsiodras, during an update of health workers, held on 6 March, stated that: “The obligation to avoid crowded gatherings also relates to churches, in particular for people who belong to risk categories and attend these places”. On this point, the scientist specified that “great attention must be paid to reaching an agreement with the local metropolitan churches so that they provide the relative instructions” and added that “an agreement has been reached between the Ministry and the heads of the Church in the affected areas, so that they provide appropriate instructions”. However, up to now no particular measure has been announced. Discussion of this issue which affects millions of worshippers throughout the Country, is “heated” (compare here).

[6] With regard to the political opposition forces, only the centre-right of Syriza and Kynal continues to insist on imposing draconian measures on the Church, to protect citizens’ health, based on the example of many other countries where there is also strong religious sensitivity. The most critical positions towards the “submissiveness” of the government can be read at this link.  The reaction of the physician and former Minister of Health, PavlosPolakis, is particularly controversial as he contests the government’s contradiction of having cancelled carnival celebrations in order to protect public health but having continued to allow everyone to drink from the same spoon in churches”.   On this issue, the former Minister talked about a “Christian talibanism” phenomenon.

[7]The text of the statement of the Holy Synod of the Ecumenical Patriarch can be read at this link, and in Italian on OLIR – Observatory of Religious Freedom and Institutions.

[8]  The text of the press release is significant as it is inspired by the health emergency situation touching on an issue that is very dear to the ecclesiastical hierarchy: the system of relations between the Hellenic Republic and the Greek-Orthodox Church. “Over recent days we have also heard talk of a State – Church separation and we can’t really understand how the problem of the threat of the virus to human health is connected with the issue of the State – Church separation. What amazes us is that we have never heard anyone say that we must intensify our prayers, kneel down together with the psalmist and whisper what we recently listened to in the celebration of the Thursday of the 2nd week of Lent. On the other hand, the disarticulated cries of those who have opened the Gates of Hades and ask for the closure of the churches are multiplying”. The complete text of the press release can be found at this link

[9] The text of the statement of the Head of Government of 12 March can be consulted at this link.   According to some ecclesiastical organisations, the Prime Minister anticipated what the Church had already decided. In fact, measures have been adopted such as the suspension of catechism, parents’ school, Byzantine music school, hagiography school and many other activities; the suspension of events, trips and sports activities that had been planned for this period and young people have been advised not to meet in closed places with concentrations of many people. 

[10] The full version of the Synod’s resolution can be consulted at this link. Below is the English translation of the resolution.

Extraordinary meeting of the Permanent Holy Synod

Today, 16 March 2020, the Permanent Holy Synod of the Church of Greece met for an extraordinary meeting, in the 163rd Synodic Period, presided by the Archbishop of Athens and of the whole of Greece Ieronimos, in order to reassess its decisions in light of the exponential increase in infection from coronavirus. All the Metropolitans of the 11 Holy Metropoles took part in the meeting. 

The Permanent Holy Synod and the Metropoles were informed, in relation to the danger of the spread of coronavirus, by Sotirios Tsiodras, professor of infectious diseases and representative of the Ministry of Health, who was sent for this reason by the President. The update was followed by a long in-depth discussion. After the debate, the Permanent Holy Synod decided that:

  1. Churches will remain open only for individual prayer.
  2. Everyone, particularly the elderly and those who belong to particularly vulnerable categories of the population, is required to stay at home, in order to prevent gatherings of people. Everyone should behave as a carrier of this virus and is required not to infect others, therefore must protect him/herself and others. Therefore, with a sense of pastoral responsibility, a sober celebration of the Holy Mass is recommended as of next Sunday (22.3.2020) until Lazarus Saturday (11.4.2020), from 7 to 8 am, as also for the Annunciation (25.3.2020).
  3. All holy processions and all planned weddings and baptisms are suspended, but if absolutely necessary, these sacraments take place with the presence of the parents, godparents and witnesses only.
  4. Funerals are held inside the church in the presence of the close relatives of the deceased only. In the same way, memorials of deceased will be celebrated on their tomb only.
  5. In the Holy Convents, the planned Holy Processions of the Nuns will be celebrated without the participation of pilgrims. 
  6. It will adopt all the measures taken by the State to fight the spread of the virus and of its own initiative everything necessary on the basis of the evolution of the situation in the near future. 
  7. Calm, self-control and faith in the health authorities and in the government are recommended and people are warmly invited to prevent spreading feelings of panic and insecurity. It is underlined yet again that everyone must comply with the health regulations and the rules set down by the public health authorities, as also outlined in the previous statements of the Holy Synod.   
  8. It appreciates the discretion with which the State expresses respect for the religious sentiment of the worshippers of our Church. It also declares that should any changes in the near future lead the Authorities to adopt further extraordinary measures, it will meet to examine the issue again.

Such decisions of the Permanent Holy Synod are the result of the loving provision of our Church and Its desire to embrace all men living in our Country. 
Our Christians are urged, every evening from 10 to 10.15 pm, to pray with us in their own homes for the end of temptation and disease and to support the sacrifice of the service offered by doctors, nursing staff and scientists/researchers, whom we all thank with gratitude and bless. The alarm has already sounded in our Monasteries for continuous prayer.
We all hope that our Lord Jesus Christ grants rest to our brothers who have passed away because of this deadly virus and consolation for their loved ones who are mourning, and pray for the speedy recovery of those who are ill and for the end of this terrible trial.

The Holy Synod of the Church of Greece.

[11] The text of the tweet can be found at this link. In the Greek Government Gazette, dated 16 March, the decision of the Ministers of Education, Religious Affairs and Health was published, which establishes the suspension until 30 March “of services in all places of worship, for all dogmas and all religions”; only individual prayer is allowed, for a few minutes and respecting the distance of at least two metres between worshippers.

 Compare ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΤΗΣΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣΤΗΣΕΛΛΗΝΙΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, 16 Μαρτίου 2020, Αριθμ. 2867/Υ1.

Greece – Statement of the Head of Government, 12th March 2020

Κορωνοϊός: Θετική η Εκκλησία στο προσκλητήριο ευθύνης του Μητσοτάκη

Εκκλησιαστικοί κύκλοι λένε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε τον ρόλο της Εκκλησίας και ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος θα είναι δίπλα στο κράτος για την καταπολέμηση του ιού – Αναμένεται τοποθέτηση του Αρχιεπισκόπου

Ξεκάθαρη ήταν η θέση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη σε διάγγελμά του προς τον ελληνικό λαό ότι και η Εκκλησία οφείλει να εφαρμόζει τις οδηγίες του ΕΟΔΥ όσον αφορά τον κορωνοϊό στέλνοντας παράλληλα το μήνυμα της ατομικής ευθύνης κάθε πολίτη για την προστασία της Δημόσιας Υγείας. 

«Δεν δοκιμάζεται η πίστη μας αλλά με την στάση μας δείχνουμε την αγάπη προς τον πλησίον»  είπε ο πρωθυπουργός. «Γι’ αυτό και τα θρησκευτικά καθήκοντα πρέπει κι αυτά να προσαρμοστούν στην πραγματικότητα. Και να επιτελούνται, όσο είναι εφικτό, απ’ το σπίτι, ώστε να περιορίζονται οι μεγάλες συναθροίσεις. Προσβλέπω στη στήριξη της ηγεσίας της Εκκλησίας στον κοινό σκοπό. Αλλά ο θεσμικός μου ρόλος μού επιβάλλει να τοποθετηθώ με σαφήνεια στο θέμα. Ξέρω ότι η πίστη αρχίζει, συχνά, εκεί που τελειώνει η επιστήμη. Όμως η πίστη που χρειαζόμαστε τώρα είναι ότι θα καταφέρουμε να ξεπεράσουμε την κρίση. Αρκεί όλοι να ακολουθήσουμε συντεταγμένα τις οδηγίες των γιατρών και των ειδικών» ήταν μια από τις χαρακτηριστικές αποστροφές του Κυριάκου Μητσοτάκη στο διάγγελμά του το απόγευμα της Τετάρτης. 

Χαρακτηριστική είναι η στάση του Μητροπολίτη Μεσογαίας Νικόλαου καθώς σε εγκύκλιό του αναφέρεται: «Οι ακολουθίες των Χαιρετισμών (Παρασκευές 13, 20 και 27 Μαρτίου) συνιστάται είτε να μην τελούνται ή να τελούνται σε μικρά παρεκκλήσια ή κατά την κρίση των ιερέων. Δεν θα τελεσθούν οι Κατανυκτικοί Εσπερινοί των Κυριακών, της Β΄ Νηστειών (15 Μαρτίου), της Σταυροπροσκυνήσεως (22 Μαρτίου) και της Δ΄ Νηστειών (29 Μαρτίου), συμπεριλαμβανομένων κυρίως αυτών στους οποίους επρόκειτο να χοροστατήσει ο Μητροπολίτης Οι πιστοί προτρέπονται να υποκαθιστούν τις κοινές προσευχές με εντονότερη ατομική προσευχή, κάτι που δεν αποτελεί επιπόλαια καινοτομία, αλλά είναι απόλυτα συμβατό και με την παράδοση της Εκκλησίας μας, μάλιστα την μοναστηριακή».

Σύμφωνα με εκκλησιαστικούς κύκλους, ο πρωθυπουργός είπε αυτά που έχει αποφασίσει και η ίδια η Εκκλησία. Και μάλιστα, όπως έλεγαν χθες η Διαρκής Ιερά Σύνοδος,  πήρε μέτρα όπως για αναστολή λειτουργίας κατηχητικών, των Σχολών Γονέων, των Σχολών Βυζαντινής Μουσικής, Αγιογραφίας, των Συνάξεων Νέων και Μελέτης Αγίας Γραφής και των άλλων συναφών δραστηριοτήτων, ως και να αναβληθούν οι διάφορες εκδηλώσεις, εκδρομές, αθλητικές δραστηριότητες που έχουν προγραμματισθεί κατά την περίοδο αυτή, ενώ προτρέπει τους νέους να μην παρευρίσκονται σε κλειστούς χώρους όπου συνωστίζονται πολλοί.

Σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, ο πρωθυπουργός αναγνώρισε τον ρόλο της Εκκλησίας και την προσφορά της. Η Εκκλησία, και προσωπικά ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, θα είναι δίπλα στο κράτος για την καταπολέμηση του ιού ενώ αναμένεται και τοποθέτησή του. Οι ίδιοι κύκλοι έλεγαν ότι το πνεύμα του πρωθυπουργού ήταν «βόηθα Παναγιά και η επιστήμη να κουνήσει το χέρι της». Σε ό,τι αφορά στη στάση της υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων Ν. Κεραμέωςκρίνεται ότι με την στάση της σεβάστηκε την Εκκλησία ξεκαθαρίζοντας ότι όλοι πρέπει να ακούμε τον ΕΟΔΥ.

Αναλυτικά όσα αποφάσισε η Ιερά Σύνοδος

 Να ανασταλεί η λειτουργία όλων των εκκλησιαστικών ανοικτών δομών, των Βρεφονηπιακών και Παιδικών Σταθμών κ.ά., και να μην επιτρέπονται επισκέψεις σε όλες τις κλειστές εκκλησιαστικές δομές των ορφανοτροφείων, των μονάδων ΑΜΕΑ, των Γηροκομείων κ.ά., όπως και να εφαρμοσθούν άμεσα τα μέτρα που αφορούν σε αυτές τις δομές, όπως έχουν ανακοινωθεί από τους δημοσίους υπευθύνους φορείς. 

 Οι Υπηρεσίες της Ιεράς Συνόδου, της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και των Ιερών Μητροπόλεων να λειτουργήσουν για το κοινό, μόνο για μία ώρα ημερησίως κατά τις εργάσιμες ημέρες

 Τα συσσίτια της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και των Ιερών Μητροπόλεων να λειτουργήσουν υπό τη μορφή της διανομής των πακέτων-γευμάτων και όχι της σίτισης εντός των σχετικών δομών.

 Να αναθέσει στη Συνοδική Επιτροπή Κοινωνικής ΠρονοίαςκαιΕυποιΐας τη σύνταξη καταλόγου οδηγιών των απαιτουμένων μέτρων για τα Φιλανθρωπικά Ιδρύματα της Εκκλησίας και τη διά των Ιερών Μητροπόλεων αποστολή τους σε αυτά προς άμεση εφαρμογή.

 Η ΔΙΣ προτρέπει τους Σεβασμιωτάτους Αρχιερείς όπως οι τοπικές εορτές τελούνται λιτώς, μόνον με την παρουσία του οικείου Αρχιερέως κατά την περίοδο αυτή. Επίσης τάσσεται πλήρως με τις αποφάσεις των αρμοδίων υπευθύνων κρατικών φορέων σχετικά με τη λήψη των αναγκαίων μέτρων για την προφύλαξη της δημόσιας υγιείας.

 Τέλος, η ΔΙΣ επιβεβαιώνει την απόφασή της για την απρόσκοπτη συνέχιση της λειτουργίας των Ιερών Ναών και την τέλεση σε αυτούς των ιερών ακολουθιών.

Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος: Διαδικτυακά μαθήματα κατηχητικού και λειτουργία στο προαύλιο

Την αναστολή της λειτουργίας όλων των ποιμαντικών δράσεων, εκτός των λειτουργικών αποφάσισε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας. Όπως είπε στο protothema.gr o Μητροπολίτης Ιγνάτιος «αυτό που μπορούμε να κάνουμε για την προστασία του κόσμου θα το κάνουμε». Και τόνισε ότι «σκεφτόμαστε να κάνουμε διαδικτυακά μαθήματα κατηχητικού και ακολουθίες στον υπαίθριο χώρο εκτός Ναού αν ο καιρός το επιτρέπει. Μπορούν οι λειτουργίες να γίνουν και στον προαύλιο χώρο για να έχει ο κόσμος και κάποια απόσταση μεταξύ του». Επιπλέον, επισήμανε ότι δεν είναι δεδομένο να γίνονται μέσα στην Εκκλησία οι λειτουργίες. Σύμφωνα με την επείγουσα εγκύκλιο του Μητροπολίτη, αναστέλλεται από αυτό το Σαββατοκύριακο και μέχρι το Πάσχα η λειτουργία των Κατηχητικών σχολείων και όλων των νεανικών δράσεων, διακόπτεται η λειτουργία κύκλων μελέτης Αγίας Γραφής και Εσπερινών Κηρυγμάτων και αναστέλλονται τα μαθήματα στην σχολή Βυζαντινής Μουσικής της Μητρόπολης.

Αναλυτικά η εγκύκλιος της Μητρόπολης Μεσογαίας

Σε ανακοίνωση της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσογαίας και Λαυρεωτικής αναφέρεται: Κατόπιν τούτων, αποφασίσαμε, εντός των ορίων της Μητροπόλεως Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, μέχρι τέλος Μαρτίου, να περιοριστούν όσο είναι δυνατόν οι ακολουθίες, πρωτίστως στις περιοχές όπου κλείνουν τα σχολεία ή λαμβάνονται έκτακτα μέτρα, και ιδίως στους μεγάλους ναούς, όπου οι συναθροίσεις των πιστών είναι συνήθως πολυπληθείς. Οι πιστοί προτρέπονται να υποκαθιστούν τις κοινές προσευχές με εντονότερη ατομική προσευχή, κάτι που δεν αποτελεί επιπόλαια καινοτομία, αλλά είναι απόλυτα συμβατό και με την παράδοση της Εκκλησίας μας, μάλιστα την μοναστηριακή.Συγκεκριμένα, μέχρι 31 Μαρτίου:Δεν θα τελεσθούν οι Κατανυκτικοί Εσπερινοί των Κυριακών, της Β΄ Νηστειών (15 Μαρτίου), της Σταυροπροσκυνήσεως (22 Μαρτίου) και της Δ΄ Νηστειών (29 Μαρτίου), συμπεριλαμβνομένων κυρίως αυτών στους οποίους επρόκειτο να χοροστατήσει ο Μητροπολίτης μας.Οι καθ’ ημέραν ακολουθίες του Όρθρου, των Ωρών, του Εσπερινού και του Μεγάλου Αποδείπνου, καλό είναι να περιορισθούν ή να τελούνται κατ’ ιδίαν από τους ιερείς,
Οι ακολουθίες των Χαιρετισμών (Παρασκευές 13, 20 και 27 Μαρτίου) συνιστάται είτε να μην τελούνται ή να τελούνται σε μικρά παρεκκλήσια ή κατά την κρίση των ιερέων,
Δεν θα τελεσθούν οι Προηγιασμένες, πλην αυτών για τις οποίες έχει ήδη γίνει η εξαγωγή του Αμνού, δηλαδή αυτής της εβδομάδος (Τετάρτη 11 Μαρτίου και Παρασκευή 13 Μαρτίου).

Οι θείες Λειτουργίες του Μεγάλου Βασιλείου των Κυριακών (Β΄ Νηστειών, Σταυροπροσκυνήσεως και Δ΄ Νηστειών, αντίστοιχα 15, 22 και 29 Μαρτίου) και φυσικά του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (25 Μαρτίου), θα τελεσθούν κανονικά και ως προβλέπεται.

Προφανώς όλα αυτά δεν υπονοούν κάποιον φόβο για τη Θεία Κοινωνία, αλλά προστατεύουν από τον κίνδυνο των συναθροίσεων.

Θερμή παράκληση να προσέξουν πάρα πολύ όσοι παρουσιάζουν συμπτώματα γρίπης (βήχα, φτέρνισμα, πυρετό, ίσως κάποια κακουχία, πόνο στον λαιμό κ.λπ.). Γι’ αυτούς επαναλαμβάνουμε όσα είπαμε στην Εγκύκλιο της 27ης Φεβρουαρίου, ότι δηλαδή «επιβάλλεται να αποφύγουν να έρχονται στις ακολουθίες για όσο καιρό χρειάζεται η αποκατάσταση της υγείας τους, ώστε και οι ίδιοι να προστατευθούν και τους υπόλοιπους να προστατεύσουν. Η Εκκλησία εύχεται και για όσους είναι ασθενείς και για όσους απουσιάζουν δικαιολογημένα από τη σύναξη. Οι υγιείς προσεύχονται για τους ασθενείς από τον Ναό και οι ασθενείς για τους υγιείς και τον εαυτό τους από το σπίτι».

Μητροπολίτης Κέρκυρας

Εκκληση να αποφύγουν να πηγαίνουν στις ακολουθίες, για όσο καιρό χρειάζεται η αποκατάσταση της υγείας τους, απευθύνει σε όλους τους Ορθοδόξους πιστούς, που παρουσιάζουν έστω και κάποιο μικρό σύμπτωμα αδιαθεσίας, ο Μητροπολίτης Κέρκυρας Παξών και Διαποντίων Νήσων Νεκτάριος.

Σε ανακοίνωσή που εξέδωσε, ο Μητροπολίτης δίνει συστάσεις σε όλες τις ευπαθείς ομάδες και σε όσους παρουσιάζουν κάποια αδιαθεσία, επισημαίνοντας πως «όσοι δεν μπορούν να πάνε αυτό το διάστημα στον ναό μπορούν να προσεύχονται από το σπίτι τους. Για την Εκκλησία μας η θεία κοινωνία είναι σώμα και αίμα Χριστού. Κανένα μικρόβιο δεν μεταδίδεται μέσω της θείας κοινωνίας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να πηγαίνουν όσοι είναι σωματικά ασθενείς στον ναό για να κοινωνήσουν. Οι κανόνες της Εκκλησίας προβλέπουν για όσους είναι ασθενείς να κοινωνούν εκτός της θείας λειτουργίας, στο σπίτι τους ή στο νοσοκομείο, καλώντας εκεί τον ιερέα και αυτό είναι παλαιά παράδοση. Η Εκκλησία μας μάλιστα, φυλά στην Αγία Τράπεζα, στο σκεύος που ονομάζεται αρτοφόριο, θεία κοινωνία για τους ασθενείς, που είναι διαθέσιμη όποτε χρειαστεί. Είναι όμως αμαρτία κάποιος να γνωρίζει ότι ασθενεί και να επιμένει να θέσει τους συνανθρώπους του σε κίνδυνο, όχι εκ της θείας κοινωνίας, αλλά εκ της παρουσίας του στον ναό. Οι κανόνες προβλέπουν επιτίμια σε όσους δεν σέβονται τον συνάνθρωπό τους, με την πρόφαση της ευσέβειας. Όσοι λοιπόν ασθενούν ή υποψιάζονται ότι ασθενούν ας παραμένουν στο σπίτι τους και ας συνεννοούνται με τους ιερείς των ενοριών, εάν θέλουν να κοινωνήσουν».

Με την ίδια ανακοίνωση, ο Μητροπολίτης ενημερώνει τους πιστούς ότι αναστέλλονται μέχρι τις 25 Μαρτίου όλες οι προγραμματισμένες εκκλησιαστικές και ενοριακές δραστηριότητες, κατηχητικές συνάξεις, εκδηλώσεις, ομιλίες κ.λπ., οι οποίες σχετίζονται με συναθροίσεις κοινού, ενώ οι Θείες λειτουργίες των Κυριακών και του Ευαγγελισμού, οι ακολουθίες των Χαιρετισμών της Παρασκευής και οι κατανυκτικοί εσπερινοί των Κυριακών στο Ιερό προσκύνημα του Αγίου Σπυρίδωνος θα τελεστούν κανονικά.

Στο μεταξύ το Οικουμενικό Πατριαρχείο κάλεσε τους πιστούς να σέβονται την ιατρική επιστήμη. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο που εκτείνεται σε Μητροπόλεις σε όλο τον κόσμο από την Ευρώπη έως την Λατινική Αμερική προτρέπει τους πιστούς να εναρμονίζονται με τις Οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και τις σχετικές υποδείξεις και νομοθετικές διατάξεις των κατά τόπους Κρατών. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο εκφράζει ευχαριστίες προς όλους όσοι εργάζονται με αυτοθυσία σε κάθε τομέα υγείας, ιατρικό, νοσηλευτικό και ερευνητικό, προκειμένου να αντιμετωπισθεί και να θεραπευθεί η νέα αυτή πανδημία

Διαβάστε επίσης:

Μητσοτάκης για κορωνοϊό: Παίρνουμε όλα τα μέτρα για να θωρακιστεί η δημόσια υγεία

Κορωνοϊός: Κλείνουν τα Κατηχητικά, αναστέλλονται εκδηλώσεις και εκδρομές λέει η Ιερά Σύνοδος

Κορωνοϊός: «Πόλεμος» μετά την απόφαση της Ιεράς Συνόδου οι ιερείς να κοινωνούν κανονικά

Ecumenical Patriarch Announces Halt of All Orthodox Church Services Globally Due to Coronavirus

18 MARCH 2020

Brother hierarchs and beloved children in the Lord,

From the Phanar, from the heart of the Queen of Cities, from the City of the Great Church and of Haghia Sophia, we are communicating with each and every one of you – women, men, and children – because of the unprecedented conditions and tribulation that we are facing as a human race as a result of the global threat posed by the pandemic of the new coronavirus, called Covid-19.

The voice of the Church, of the Mother Church, cannot be silent in such times. Our words, then, take the form we have learned through the ages: through the liturgy and through instruction, with encouragement and consolation.

We sincerely thank all those who struggle with self-sacrifice, even neglecting themselves and their families, including:

– Medical and nursing professionals at the front lines, beside our brothers and sisters who are suffering,

– Researchers and scientists searching for proper medication and vaccination to deliver us from this virus, but also

– All those actively working hard to address this pandemic.

Your contribution is invaluable. It is an offering to all of society. It is a sacrifice that deserves every honor and gratitude. All of us thank you and applaud you, not only from the windows of our homes, but everywhere and at all times. Our thoughts and our prayers are with you.

In this struggle, our appointed states, governments and appropriate health authorities have the primary responsibility for planning, confronting and overcoming this crisis. We might describe them as Commanders on the battlefield against an invisible, but now well-known, enemy. An enemy that has turned against humanity.

The burden of the responsibility, that they bear on their shoulders, by necessity demands the cooperation of us all. Now is the time of personal and social responsibility.

Therefore, our dear children, we entreat you as your spiritual father to respond faithfully and patiently to all the difficult but necessary measures proposed by our health authorities and nations. Everything is being done for our protection, for our common good, in order to contain the spread of this virus. Our liberation from this distress depends entirely on our own cooperation.

Perhaps some of you have felt that these drastic measures undermine or harm our faith.

However, that which is at stake
is not our faith – it is the faithful.
It is not Christ – it is our Christians.
It is not the divine-man – but human beings.

Our faith is firmly established in the roots of our culture. Our faith is a living faith, and there is no exceptional circumstance that can limit or suppress it. What must be limited and suppressed in these extraordinary circumstances are gatherings and large congregations of people. Let us remain in our homes. Let us be careful and protect those around us. And there, from our homes, strengthened by the power of our spiritual unity, let each and every one of us pray for all humankind.

We will pass through this period like a journey through the desert to reach the Promised Land, where science, by the grace of God, will overcome this virus.

We are certain that, through our prayers as well, science will indeed prevail. So it is good for us to remain united in spirit, as we continue the struggle of repentance and holiness.

We see our neighbors suffering from the consequences of the virus, while others have already fallen and departed from among us. Our Church hopes and prays for the healing of the sick, for the souls of the departed, and for courage and strength to the families of the afflicted.

This trial, too, shall pass. The clouds will clear, and the Sun of Righteousness will eliminate the deadly effect of the virus. But our lives will have changed forever. This trial is an opportunity for us to change for the better. In the direction of establishing love and solidarity.

Beloved children in the Lord, may the blessing of the Lord, through the intercessions of the All-Holy Mother of God, accompany us in our journey, transform our voluntary isolation into genuine communion, and become our prayer and destination to appreciate the meaning of this, so that we may return to that which is true, to that which is pleasing to God!

Have courage! And may God be with us!”

https://eu.greekreporter.com/2020/03/18/ecumenical-patriarch-announces-halt-of-all-orthodox-church-services-globally-due-to-coronavirus/

Κορονοϊός και Θεία Κοινωνία: Να πηγαίνουμε στην εκκλησία;- Να μεταλαμβάνουμε ή όχι

Κορωνοϊός: «Πόλεμος» μετά την απόφαση της Ιεράς Συνόδου οι ιερείς να κοινωνούν κανονικά

Ιερά Σύνοδος για κορωνοϊό: Κοινωνούμε κανονικά – Οι ευπαθείς ομάδες να μείνουν σπίτι τους

Κορωνοϊός – Εθνική Επιτροπή Δημόσιας Υγείας: Ο ιός μεταδίδεται και με το σάλιο και με το κουταλάκι